Plan, wijzig, terugzien
Dit is de situatie: Je bereidt een financieel overleg voor bij het fictieve Duinstaal. Je wilt zien wat minder serviceomzet met het resultaat doet. Copilot stelt eerst een plan voor om je prognoseblad te wijzigen. Je beoordeelt dat plan en rekent daarna het effect na.
Wat je leert: Je stuurt een wijzigingsplan van Copilot in Excel bij en controleert daarna de gewijzigde cellen en de berekening.
Je opdracht bij deze situatie
Kies je reactie op het plan, zodat Copilot de vergelijking maakt die je nodig hebt.
Lees het materiaal hieronder en kies daarna één antwoord.
Wat je moet weten
Copilot in Excel kan je werkmap bewerken op basis van een opdracht. Je kunt het ook eerst een wijzigingsplan laten voorstellen. Dan lees je welke gegevens en formules het wil aanpassen, voordat je de bewerking laat uitvoeren.
Na een bewerking kan het antwoord verwijzen naar de gewijzigde plekken. Daarmee vind je de cellen terug om ze zelf te bekijken. Een cel heeft een adres: B2 is bijvoorbeeld kolom B, rij 2. In deze oefening staan de broncellen en uitkomsten op de pagina; je hoeft Excel niet te openen.
- EBITDA
- Het resultaat vóór rente, belasting en afschrijvingen. In dit vereenvoudigde blad bereken je het als omzet min kostprijs omzet min overige bedrijfskosten.
- Waar
- Copilot bij je werkmap in Excel
- Wat
- Een wijzigingsplan beoordelen en de bewerking terugvinden
- Begin hier
- Open Copilot bij een werkmap waarvoor je bewerkingsrechten hebt.
Zo doe je dit later in Excel zelf
- Toegang
- Gebruik voor eigen werk de Excel-toegang die je organisatie toestaat. Ontbreekt de planningsmogelijkheid, laat de werkmap ongewijzigd en vraag je beheerder naar je toegang.
Je oefent op deze pagina met fictief materiaal en Copilot blijft dicht.
De casus
Het blad Prognose (oefening) gebruikt de bestaande servicecijfers van 2025 als referentie. Het is een fictieve vergelijking, geen voorspelling voor een nieuw jaar.
Materiaal uit de casus
Broncijfers: service 2025, kolom B
Gegevens uit de bron
- B2, omzet
- € 2.150.000
- B3, kostprijs omzet
- € 1.070.000
- B4, overige bedrijfskosten
- € 610.000
- B5, EBITDA
- =B2-B3-B4, dus € 470.000
Materiaal uit de casus
De vergelijking die je nodig hebt
Voor deze oefening wil je zien wat 10% minder omzet doet als beide kostenposten gelijk blijven. Dat is een gekozen aanname, geen vastgestelde verwachting. De broncijfers in kolom B moeten blijven staan; het scenario komt in kolom C.
Je vraagt Copilot: Maak een neerwaarts scenario met 10% minder omzet in kolom C. Bewaar kolom B en toon eerst je wijzigingsplan.
Materiaal uit de casus
Fictief voorstel van Copilot, nog niet uitgevoerd
Ik neem de cijfers uit kolom B over naar kolom C. Daar verlaag ik de omzet en beide kostenposten met 10%. Vervolgens bereken ik de EBITDA met de formule omzet min de twee kostenposten. Ik toon welke cellen zijn aangepast.
Dit betekent je keuze
Je koos: Voer het voorgestelde plan uit
Het voorstel verlaagt ook de kosten, terwijl je die in deze vergelijking gelijk wilde houden. Je eerste vraag noemde die grens niet. In dit fictieve vervolg voert Copilot zijn voorstel uit: omzet € 1.935.000, kostprijs € 963.000 en overige kosten € 549.000. De formule geeft € 423.000. Die som klopt, maar de kosten zijn samen € 168.000 lager geworden. Je hebt daardoor een ander scenario dan je wilde. Stuur eerst de kostenaanname in het plan bij; alleen de som controleren ontdekt deze afwijking niet.
Je koos: Verlaag alleen de omzet. Houd beide kostenposten gelijk.
Je vult de ontbrekende grens aan voordat Copilot gaat bewerken. Het aangepaste voorstel houdt beide kostenposten op hun bronbedrag. In dit fictieve vervolg wordt C2 =B2*(1-10%), C3 =B3 en C4 =B4. Kolom B blijft staan. C5 =C2-C3-C4 wordt € 255.000. De omzet daalt met € 215.000 en datzelfde bedrag gaat van het resultaat af, omdat de kosten gelijk blijven. Hieronder zie je de cellen terug waarmee je dit kunt narekenen.
De andere optie
- Voer het voorgestelde plan uit
- Het voorstel verlaagt ook de kosten, terwijl je die in deze vergelijking gelijk wilde houden. Je eerste vraag noemde die grens niet. In dit fictieve vervolg voert Copilot zijn voorstel uit: omzet € 1.935.000, kostprijs € 963.000 en overige kosten € 549.000. De formule geeft € 423.000. Die som klopt, maar de kosten zijn samen € 168.000 lager geworden. Je hebt daardoor een ander scenario dan je wilde. Stuur eerst de kostenaanname in het plan bij; alleen de som controleren ontdekt deze afwijking niet.
- Verlaag alleen de omzet. Houd beide kostenposten gelijk.
- Je vult de ontbrekende grens aan voordat Copilot gaat bewerken. Het aangepaste voorstel houdt beide kostenposten op hun bronbedrag. In dit fictieve vervolg wordt C2 =B2*(1-10%), C3 =B3 en C4 =B4. Kolom B blijft staan. C5 =C2-C3-C4 wordt € 255.000. De omzet daalt met € 215.000 en datzelfde bedrag gaat van het resultaat af, omdat de kosten gelijk blijven. Hieronder zie je de cellen terug waarmee je dit kunt narekenen.
Voor
Referentie in B: omzet € 2.150.000; kostprijs € 1.070.000; overige kosten € 610.000; EBITDA € 470.000.
Na
Na het bijgestuurde plan in C: omzet € 1.935.000; kostprijs € 1.070.000; overige kosten € 610.000. C5 =C2-C3-C4 geeft € 255.000. Op het tabblad Controle staat: omzet 10% lager, kosten gelijk, resultaat € 215.000 lager dan de referentie.
Wat je hieraan hebt
Een wijzigingsplan laat zien welke aanname Copilot wil uitvoeren. De gewijzigde cellen laten daarna zien wat er werkelijk in je bestand staat. In deze vergelijking daalt de omzet met 10%, maar het resultaat met meer dan 10%: de kosten dalen immers niet mee. Of dat voor echt werk een bruikbare aanname is, bepaal jij op basis van je bronnen.
Controleer zelf
Reken € 2.150.000 × 90% − € 1.070.000 − € 610.000 zelf na. Vergelijk de uitkomst met € 470.000 en controleer of de regel op Controle daarbij past.
In je eigen werk
Kies één wijziging in een eigen werkmap. Vraag: ‘Toon eerst je plan voor [wijziging]. Gebruik [bronbereik], bewaar de oorspronkelijke cijfers en wijzig alleen [invoer]. Houd [aannames] gelijk. Wacht op mijn bevestiging. Toon na uitvoering de aangepaste cellen en formules; leg de vergelijking met de bron vast op Controle.’
Gebruik alleen toegestane gegevens en werk geanonimiseerd tot jullie instellingen bevestigd zijn. Beoordeel eerst het plan en reken daarna één uitkomst na. Een verwijzing naar een gewijzigde cel bewijst nog niet dat de aanname of berekening klopt.
Na afronding komen er 5 punten bij je totaal.